ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ

«Τί ἐστι Κανών;»

Κανών, κατά τόν Ζωναρᾶ (στήν ἑρμηνεία τῆς 39ης ἐπιστολῆς τοῦ μεγάλου Ἀθανασίου) κυρίως μέν εἶναι τό ξύλο, τό ὁποῖο κοινῶς ὀνομάζεται πῆχυς καί μεταχειρίζονται οἱ τεχνῖτες γιά νά ἰσιάζουν τά ξύλα καί τίς πέτρες, πού ἐπεξεργάζονται. Βάζοντας τόν πῆχυν σ᾽ αὐτά πού φτιάχνουν, ἐάν εἶναι στραβά, μέσα ἤ ἔξω, τά ἰσιάζουν καί τά κάνουν ἴσια. Ἐκ τούτου δέ κατά μεταφορά ὀνομάζονται Κανόνες καί οἱ ψῆφοι, οἱ ἀποφάσεις τόσο τῶν Ἀποστόλων, ὅσο καί τῶν οἰκουμενικῶν καί τῶν τοπικῶν συνόδων καί τῶν κατά μέρος ἁγίων Πατέρων, οἱ ὁποῖοι περιέχονται στό ἱερό Πηδάλιο. Διότι καί αὐτοί, σάν πήχεις ἴσιοι καί εὐθεῖς, ἀποβάλλουν από κληρικούς καί λαϊκούς κάθε ἀταξία καί στρεβλότητα τῶν ἠθῶν καί προξενοῦν σ᾽ αὐτούς κάθε εὐταξία καί ἰσότητα ἐκκλησιαστικῆς καί χριστιανικῆς καταστάσεως καί ἀρετῆς.

(Ἀπό τά προλογικά περί τῶν ἱερῶν Κανόνων στό Πηδάλιο τοῦ ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου)

ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΠΙΣΤΗΣ ΜΑΣ ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΑΙΡΕΣΕΙΣ*

 

1. Ο ΘΕΟΣ ΩΣ ΤΡΙΑΣ

(1) Ὁ Θεός μας, ἀδελφοί Χριστιανοί, εἶναι τρία Πρόσωπα (ἤ Ὑποστάσεις) ἀλλά ὁμοούσια καί ἀχώριστα. Ἡ ἀλήθεια αὐτή τῆς πίστης μας, πού λέγεται «Τριαδικό δόγμα», εἶναι «τό κεφάλαιο τῆς πίστεως», ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ θεολόγος, εἶναι τό «θεμέλιο τῶν δογμάτων», ὅπως λέγει ὁ π. Δημήτριος Στανιλοάε. Γιατί πιστεύουμε τόν Θεό ὡς Τριάδα; Τόν πιστεύουμε ὡς Τριάδα, ἐπειδή ὁ Θεός εἶναι πρόσωπο καί ἀγάπη. Καί ἕνα ἀληθινό πρόσωπο ἔχει κοινωνία μέ ἄλλα πρόσωπα καί ζεῖ μέσα σ᾿ αὐτά ἐν ἀγάπη.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΕΞΑΨΑΛΜΟΥ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ἡ παρούσα μικρά ἐργασία εἶναι μία ἑρμηνευτική ἀπόδοση σέ κηρυκτική μορφή τῶν Ψαλμῶν τοῦ Ἑξαψάλμου. «Ἑξάψαλμος» εἶναι οἱ ἕξι Ψαλμοί πού διαβάζονται στήν ἀρχή τῆς Ἀκολουθίας τοῦ Ὄρθρου. Ἡ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας μας εἶναι ὑπέροχη, εἶναι θεόπνευστη! Μόνον ἐμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι ἔχουμε τέτοια λατρεία καί κατά μία ἑρμηνεία – πολύ σωστή βέβαια – λεγόμαστε «Ὀρθόδοξοι», ἐπειδή «ὀρθά» «δοξάζουμε» τόν Θεό. Οἱ αἱρετικοί (σ᾽ αὐτούς ἐννοοῦμε καί τούς Παπικούς), ἐπειδή δέν ἔχουν σωστό Θεό, δέν ἔχουν καί σωστή λατρεία.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΤΟΥΣ

Τούς ἁγίους πρέπει νά τούς τιμᾶμε, κατά τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Δαμασκηνό, ὡς φίλους τοῦ Χριστοῦ, ὡς τέκνα καί κληρονόμους Θεοῦ. Ἐάν δέ ὁ Δημιουργός τῶν ἁπάντων καί Κύριος λέγεται καί «Βασιλεύς βασιλευόντων καί Κύριος κυριευόντων» καί «Θεός θεῶν», ὁπωσδήποτε καί οἱ ἅγιοι ὀνομάζονται καί αὐτοί θεοί καί κύριοι καί βασιλεῖς, γιατί γι᾽ αὐτούς ὁ Θεός εἶναι καί λέγεται καί Θεός καί Κύριος καί Βασιλεύς. Γιατί «Ἐγώ εἶμαι – λέγει στόν Μωυσῆ – Θεός τοῦ Ἀβραάμ καί Θεός τοῦ Ἰσαάκ καί Θεός τοῦ Ἰακώβ». Καί, ὅπως λέει πάλι ἡ Ἁγία Γραφή, ὁ Θεός ἔκανε τόν Μωυσῆ «θεό τοῦ Φαραώ». Ὀνομάζει δέ ἡ Γραφή τούς ἁγίους θεούς καί βασιλεῖς καί κυρίους ὄχι κατά τήν φύση, ἀλλά ἐπειδή βασίλευσαν καί κυρίευσαν τά πάθη καί φύλαξαν ἀπαραχάρακτη τήν ὁμοίωση τῆς θείας εἰκόνας, κατά τήν ὁποία καί εἶχαν δημιουργηθεῖ. Καί ἐπίσης ἐπειδή ἑνώθηκαν μέ τόν Θεό κατά τήν προαίρεσή τους καί δέχτηκαν Αὐτόν ὡς ἔνοικο μέσα τους καί μέ τήν μέθεξη Αὐτοῦ ἔγιναν κατά χάρη, ὅ,τι αὐτός εἶναι κατά φύση. Πῶς λοιπόν δέν πρέπει νά τιμᾶμε αὐτούς πού ἔγιναν δοῦλοι καί φίλοι καί υἱοί τοῦ Θεοῦ; 

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΚΗΣ ΕΒΡΑΪΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ (3)

Γιά τά μαθήματα 11-14 πατῆστε παρακάτω:

Μάθημα 11ο
Μάθημα 12ο
Μάθημα 13ο
Μάθημα 14ο

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ

«...Πρός τούτοις προσκυνοῦμεν σχετικῶς τήν ἁγίαν εἰκόνα τοῦ περιγραφέντος ὡς δι᾽ ἡμᾶς ἐνανθρωπήσαντος Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, πρός τό πρωτότυπον ἀναφέροντες σχετικῶς τήν προσκύνησιν· καί τό τίμιον τοῦ σταυροῦ ξύλον, καί τά σύμβολα πάντα τῶν αὐτοῦ παθημάτων, ὡς ὄντα τρόπαια θεῖα κατά τοῦ κοινοῦ πολεμίου τοῦ γένους ἡμῶν· πρός δέ καί τόν τύπον τοῦ τιμίου σταυροῦ σωτήριον, καί τούς θείους ναούς καί τόπους καί τά ἱερά σκεύη καί θεοπαράδοτα λόγια διά τόν αὐτοῖς ἐνοικοῦντα Θεόν. Ὡσαύτως προσκυνοῦμεν καί τάς τῶν ἁγίων πάντων εἰκόνας διά τήν πρός αὐτούς ἀγάπην καί τόν Θεόν, ὅν οὗτοι ἀληθῶς ἠγάπησάν τε καί ἐθεράπευσαν, ἐν τῇ προσκυνήσει πρός τάς εἰκόνων μορφάς ἀναφέροντες τήν διάνοιαν. Προσκυνοῦμεν καί αὐτάς τάς τῶν ἁγίων σορούς, ὡς τῆς ἁγιαστικῆς χάριτος τῶν αὐτῶν οὐκ ἀποπτάσης ἱερωτάτων ὀστῶν, ὥσπερ οὐδέ τοῦ δεσποτικοῦ σώματος, ἐν τῷ τριημέρῳ ἡ θεότης διῃρέθη θανάτῳ...».

(Ἀπόσπασμα ἀπό τήν ὁμολογία τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, τήν ὁποία ἐξέθεσε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στήν Σύνοδο τοῦ 1351)

ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗΝ ΓΑΛΙΛΑΙΑ

Ἀγαπητοί μου ἀκροατές,

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!

1. Στήν σημερινή μου ἐκπομπή θά σᾶς ὁμιλήσω γιά τίς ἐμφανίσεις τοῦ ἀναστάντος Χριστοῦ μας στήν Γαλιλαία. Ὁ Ἴδιος ὁ Ἰησοῦς Χριστός πρίν ἀπό τόν θάνατό Του εἶχε πεῖ στούς μαθητές Του, ὅτι ἀφοῦ ἀναστηθεῖ θά πάει στήν Γαλιλαία (Ματθ. 26,32). Ἀλλά καί ὁ ἄγγελος εἶπε στίς Μυροφόρες νά ποῦν στούς μαθητές ὅτι ὁ Χριστός θά πορευθεῖ στήν Γαλιλαία καί ἐκεῖ θά τόν συναντήσουν (Μάρκ. 16,7). Αὐτό ἦταν μιά ἐντολή. Γι᾿ αὐτό καί οἱ Ἀπόστολοι, ὅταν τελείωσαν οἱ πασχάλιες ἑορτές, ἐπέστρεψαν ὅλοι μαζί στήν Γαλιλαία, γιά νά συναντήσουν τόν ἀναστάντα Ἰησοῦ Χριστό. Ἔτσι τώρα θά καταλάβουμε καλύτερα αὐτό πού λέει ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης καί πού εἴδαμε στήν προηγούμενη ἐκπομπή ὅτι ἦταν ὅλοι οἱ μαθητές συγκεντρωμένοι καί «Θωμᾶς μετ᾿ αὐτῶν» (Ἰω. 20,26). Ἦταν συγκεντρωμένοι γιά τήν ὁμαδική αὐτή ἀναχώρηση στήν Γαλιλαία. Ἡ ἀναχώρηση αὐτή πρέπει νά ἔγινε λίγες ὧρες μετά τήν ἐμφάνιση τοῦ ἀναστάντος Χριστοῦ στόν Θωμᾶ.