Η ΕΝ ΚΩΝ/ΠΟΛΕΙ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΟΥ 879/80 (4)

(συνέχεια ἀπό τό προηγούμενο)

β) Κείμενα [1]

α) Ὅρος «τῆς μεγάλης καί οἰκουμενικῆς Συνόδου» [2]

Η ΕΝ ΚΩΝ/ΠΟΛΕΙ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΟΥ 879/80 (3)

α) Εἰσαγωγή

(συνέχεια ἀπό τό προηγούμενο)

 

   δ) Ἐκτός ἀπό αὐτά ὑπό τῆς παρούσης Συνόδου ἀπεκρούσθη τό προβληθέν τότε στήν Ἀνατολή διοικητικό πρωτεῖο (primatus jurisdictionis) τοῦ ἐπισκόπου Ρώμης ἐπί συμπάσης τῆς Ἐκκλησίας, ἐνῶ ἀναγνωρίσθηκε σ᾽ αὐτόν ἁπλό τιμητικό πρωτεῖο (primatus honoris), ὡς τῷ πρώτῳ τῶν πέντε Πατριαρχῶν τῆς Ἀρχαίας Καθολικῆς Ἐκκλησίας καί ἐπισκόπῳ τῆς πρώτης πρωτευούσης τοῦ κράτους. Αὐτό προκύπτει γενικῶς μέν ἐκ τῶν Πρακτικῶν τῆς Συνόδου, εἰδικῶς δέ ἐκ τοῦ κατωτέρω δημοσιευομένου πρώτου κανόνος αὐτῆς. 

Η ΕΝ ΚΩΝ/ΠΟΛΕΙ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΟΥ 879/880 (2)

α) Εἰσαγωγή

(Συνέχεια ἀπό τό προηγούμενο)

  β) Ἄλλη μεγάλης σημασίας ἀπόφαση τῆς παρούσης Συνόδου είναι ἡ ἀνακήρυξη  καί ἀναγνώριση τῆς ἐν Νικαίᾳ συνελθούσης τό δεύτερον τό 787 μεγάλης κατά τῶν Εἰκονομάχων Συνόδου ὡς ἑβδόμης οἰκουμενικῆς. Ἐπειδή σέ μερικά μέρη, καί ἰδιαιτέρως στήν Δύση, ἡ Σύνοδος τοῦ 787 δέν συναριθμεῖτο καί δέν κατετάσσετο μεταξύ τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων, ὁ μέγας Φώτιος ἀξίωσε καί στήν παρούσα Σύνοδο καί στήν Σύνοδο τοῦ 867 καί διά τῆς περιφήμου ἐγκυκλίου του τό 866, «ἵνα τήν ἁγίαν καί οἰκουμενικήν ἑβδόμην Σύνοδον ταῖς ἁγίαις καί Οἰκουμενικαῖς ἕξ Συνόδοις συντάττειν καί συναριθμεῖν». Πράγματι δέ ἡ παροῦσα γενική Σύνοδος ὁμοφώνως στήν ε´ συνεδρία της ἀποδέχτηκε τήν πρόταση τοῦ ἱεροῦ Φωτίου. Ὅθεν παραθέτουμε κατωτέρω τήν σχετική ἀπόφαση τῆς Συνόδου μαζί μέ τήν προηγηθεῖσα σχετική εἰσήγηση τοῦ Φωτίου καί τήν διαβεβαίωση τῆς παπικῆς ἀντιπροσωπείας.

Η ΕΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΙ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΟΥ 879/80 (1)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ*

Ἡ παροῦσα Σύνοδος κατατάσσεται μέν συνήθως μεταξύ τῶν ἀρχαίων Τοπικῶν Συνόδων, τῶν ὁποίων κατακλείει  τήν σειράν, ἀλλ᾽ στήν πραγματικότητα εἶναι ἡ τελευταία γενική Σύνοδος τῆς ἑνωμένης ἀρχαίας Καθολικῆς Ἐκκλησίας, ἐκδοῦσα ἀποφάσεις δογματικοσυμβολικοῦ καί κανονικοῦ περιεχομένου καί χαρακτῆρος γενικοῦ ἐπί τῶν σχισματοποιῶν ζητημάτων μεταξύ τῶν Ἐκκλησιῶν Ἀνατολῆς καί Δύσεως· δηλαδή περί τῆς προσθήκης τοῦ Filioque, τῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ Φωτίου, [1] τοῦ πρωτείου τοῦ Πάπα κλπ., διά τῶν ὁποίων ἀποκατέστησεν, ἔστω καί προσωρινῶς, τήν ὁμοφροσύνη καί εἰρήνη καί ἑνότητα μεταξύ τῆς ὀρθοδόξου Ἀνατολῆς καί τῆς παπικῆς Δύσεως, μέ τό νά ἀρθεῖ ἔτσι κατ᾽ οὐσίαν τό ἀπό τοῦ 867 ὑφιστάμενο σχίσμα. 

ΣΧΙΣΜΑΤΙΚΟΙ Ή ΑΙΡΕΤΙΚΟΙ ΟΙ ΠΑΠΙΚΟΙ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΜΑΡΚΟ ΤΟΝ ΕΥΓΕΝΙΚΟ;

Ἀπόσπασμα (σε μετάφραση) ἀπό τήν επιστολή τοῦ ἁγίου Μάρκου Ἐφέσου τοῦ Εὐγενικοῦ «Τοῖς ἁπανταχοῦ τῆς γῆς καί τῶν νήσων εὑρισκομένοις ὀρθοδόξοις χριστιανοῖς», ἡ ὁποία πιθανῶς ἐγράφη τό 1440 ἀπό τήν Λῆμνο ἐναντίον τῶν Λατινοφρόνων, ἐξ αἰτίας τῶν ὁποίων εἶχε ἐξορισθεῖ ἐκεῖ ὑπό τοῦ αὐτοκράτορος Ἰωάννου Παλαιολόγου.

ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΑΤΕΡΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΕΙΟΥ ΦΡΑΓΚΟ-ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ

Ὡς εἰσαγωγή: Ποιοί εἶναι

οἱ Φραγκολατῖνοι

Κατά πρῶτον, θεωρῶ ἀπαραίτητο νά γράψω λίγα λόγια γιά τούς Φραγκολατίνους, πού ἡ θεολογία τους εἶναι ἄκρως ἀντίθετη ἀπό τήν δική μας, αὐτό ἀκριβῶς πού εἶναι τό θέμα μας. [1] Ἡ ἑνωμένη κάποτε χριστιανική ρωμαϊκή αὐτοκρατορία λεγόταν ὁλόκληρη «Ρωμανία» καί χωριζόταν στό δυτικό καί τό ἀνατολικό της τμῆμα. Ἡ πρωτεύουσα τῆς αὐτοκρατορίας Ρώμη βρισκόταν στό δυτικό τμῆμα, ἀλλά θά ἦταν καλύτερα νά ἦταν στήν Ἀνατολή. Γι᾿ αὐτό καί ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος μετέφερε τήν πρωτεύουσα στό Βυζάντιο καί ὀνομάστηκε στήν ἀρχή Νέα Ρώμη, ἀργότερα ὅμως ἔλαβε τό ὄνομά του, Κωνσταντινούπολις.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΙ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΟΥ 1351 ΩΣ ΕΝΑΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ

 Εἰσήγησις Μητροπολίτου Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίου 
στήν Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Περί τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐν ἔτει 1351 μ.Χ. συγκληθείσης Συνόδου ὡς Ἐνάτης Οἰκουμενικῆς

Μακαριώτατε Δέσποτα

καί Σεβασμιώτατοι Ἅγιοι Πατέρες,

Κατά πρῶτον εὐχαριστῶ γιά τήν τιμή στό ταπεινό μου πρόσωπο νά ὁμιλήσω ἐνώπιον τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας μας καί μάλιστα νά ὁμιλήσω γιά τήν ἐν Κων/πόλει Σύνοδον τοῦ ἔτους 1351, ἡ ὁποία γιά τήν σπουδαιότητα τοῦ θέματος μέ τό ὁποῖο ἀσχολήθηκε ἔχει χαρακτηρισθεῖ ὡς Θ´ Οἰκουμενική Σύνοδος. Στό θέμα τῆς Συνόδου αὐτῆς συγκρούεται καί μάλιστα σφοδρῶς ἡ πίστη μας μέ τήν αἵρεση τοῦ παπισμοῦ. Ἡ διδασκαλία δέ τῆς ἐν λόγῳ Συνόδου πρέπει νά διαποτίζει τήν ποιμαντική μας καί τά κηρύγματά μας, ἀλλ᾽ ἐπειδή αὐτό ἐν πολλοῖς δέν γίνεται, γι᾽ αὐτό καί οἱ χριστιανοί μας χωλαίνουν θεολογικά καί παρουσιάζουν λειψή πνευματικότητα.

ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΠΙΣΤΗΣ ΜΑΣ ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΑΙΡΕΣΕΙΣ*

 

1. Ο ΘΕΟΣ ΩΣ ΤΡΙΑΣ

(1) Ὁ Θεός μας, ἀδελφοί Χριστιανοί, εἶναι τρία Πρόσωπα (ἤ Ὑποστάσεις) ἀλλά ὁμοούσια καί ἀχώριστα. Ἡ ἀλήθεια αὐτή τῆς πίστης μας, πού λέγεται «Τριαδικό δόγμα», εἶναι «τό κεφάλαιο τῆς πίστεως», ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ θεολόγος, εἶναι τό «θεμέλιο τῶν δογμάτων», ὅπως λέγει ὁ π. Δημήτριος Στανιλοάε. Γιατί πιστεύουμε τόν Θεό ὡς Τριάδα; Τόν πιστεύουμε ὡς Τριάδα, ἐπειδή ὁ Θεός εἶναι πρόσωπο καί ἀγάπη. Καί ἕνα ἀληθινό πρόσωπο ἔχει κοινωνία μέ ἄλλα πρόσωπα καί ζεῖ μέσα σ᾿ αὐτά ἐν ἀγάπη.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΤΟΥΣ

Τούς ἁγίους πρέπει νά τούς τιμᾶμε, κατά τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Δαμασκηνό, ὡς φίλους τοῦ Χριστοῦ, ὡς τέκνα καί κληρονόμους Θεοῦ. Ἐάν δέ ὁ Δημιουργός τῶν ἁπάντων καί Κύριος λέγεται καί «Βασιλεύς βασιλευόντων καί Κύριος κυριευόντων» καί «Θεός θεῶν», ὁπωσδήποτε καί οἱ ἅγιοι ὀνομάζονται καί αὐτοί θεοί καί κύριοι καί βασιλεῖς, γιατί γι᾽ αὐτούς ὁ Θεός εἶναι καί λέγεται καί Θεός καί Κύριος καί Βασιλεύς. Γιατί «Ἐγώ εἶμαι – λέγει στόν Μωυσῆ – Θεός τοῦ Ἀβραάμ καί Θεός τοῦ Ἰσαάκ καί Θεός τοῦ Ἰακώβ». Καί, ὅπως λέει πάλι ἡ Ἁγία Γραφή, ὁ Θεός ἔκανε τόν Μωυσῆ «θεό τοῦ Φαραώ». Ὀνομάζει δέ ἡ Γραφή τούς ἁγίους θεούς καί βασιλεῖς καί κυρίους ὄχι κατά τήν φύση, ἀλλά ἐπειδή βασίλευσαν καί κυρίευσαν τά πάθη καί φύλαξαν ἀπαραχάρακτη τήν ὁμοίωση τῆς θείας εἰκόνας, κατά τήν ὁποία καί εἶχαν δημιουργηθεῖ. Καί ἐπίσης ἐπειδή ἑνώθηκαν μέ τόν Θεό κατά τήν προαίρεσή τους καί δέχτηκαν Αὐτόν ὡς ἔνοικο μέσα τους καί μέ τήν μέθεξη Αὐτοῦ ἔγιναν κατά χάρη, ὅ,τι αὐτός εἶναι κατά φύση. Πῶς λοιπόν δέν πρέπει νά τιμᾶμε αὐτούς πού ἔγιναν δοῦλοι καί φίλοι καί υἱοί τοῦ Θεοῦ; 

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ

«...Πρός τούτοις προσκυνοῦμεν σχετικῶς τήν ἁγίαν εἰκόνα τοῦ περιγραφέντος ὡς δι᾽ ἡμᾶς ἐνανθρωπήσαντος Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, πρός τό πρωτότυπον ἀναφέροντες σχετικῶς τήν προσκύνησιν· καί τό τίμιον τοῦ σταυροῦ ξύλον, καί τά σύμβολα πάντα τῶν αὐτοῦ παθημάτων, ὡς ὄντα τρόπαια θεῖα κατά τοῦ κοινοῦ πολεμίου τοῦ γένους ἡμῶν· πρός δέ καί τόν τύπον τοῦ τιμίου σταυροῦ σωτήριον, καί τούς θείους ναούς καί τόπους καί τά ἱερά σκεύη καί θεοπαράδοτα λόγια διά τόν αὐτοῖς ἐνοικοῦντα Θεόν. Ὡσαύτως προσκυνοῦμεν καί τάς τῶν ἁγίων πάντων εἰκόνας διά τήν πρός αὐτούς ἀγάπην καί τόν Θεόν, ὅν οὗτοι ἀληθῶς ἠγάπησάν τε καί ἐθεράπευσαν, ἐν τῇ προσκυνήσει πρός τάς εἰκόνων μορφάς ἀναφέροντες τήν διάνοιαν. Προσκυνοῦμεν καί αὐτάς τάς τῶν ἁγίων σορούς, ὡς τῆς ἁγιαστικῆς χάριτος τῶν αὐτῶν οὐκ ἀποπτάσης ἱερωτάτων ὀστῶν, ὥσπερ οὐδέ τοῦ δεσποτικοῦ σώματος, ἐν τῷ τριημέρῳ ἡ θεότης διῃρέθη θανάτῳ...».

(Ἀπόσπασμα ἀπό τήν ὁμολογία τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, τήν ὁποία ἐξέθεσε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στήν Σύνοδο τοῦ 1351)

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ ΚΑΙ Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ*

Στήν παρούσα μελέτη μας θέλουμε νά γράψουμε γιά ἕνα μεγάλο ἅγιο τοῦ 14ου αἰώνα· μεγάλο σάν τόν μέγα Ἀθανάσιο, τόν μέγα Βασίλειο, σάν τόν Γρηγόριο τόν Θελόγο καί τόν Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο· σάν τόν Μάξιμο τόν ὁμολογητή καί τόν Ἰωάννη τόν Δαμασκηνό.

Ο ΠΑΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΙΟΥΣΤΙΝΟ ΠΟΠΟΒΙΤΣ

(Πρόλογος τοῦ Ἡμερολογίου 2015 

τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Γόρτυνος καί  Μεγαλοπόλεως)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ἱερώτατοι συμπρεσβύτεροι Πατέρες,
ὁσιώτατοι Μοναχοί καί Μοναχές
καί εὐσεβεῖς ἀδελφοί χριστιανοί
τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως
Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως.

1. Σᾶς εὔχομαι τό νέο ἔτος 2015 νά σᾶς εἶναι εὐλογημένο ἀπό τόν Θεό καί νά ἐκπληρωθοῦν οἱ πόθοι σας γιά τό συμφέρον τῶν οἰκογενειῶν σας καί τῆς πατρίδος μας γενικότερα.

ΓΙΑΤΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΑΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΩΣ «ΟΡΘΟΔΟΞΗ»

Τό συγκεκριμένο αὐτό ἐπίθετο, πού παράγεται ἀπό τό ὀρθῶς δοκέω (φρονῶ, πιστεύω, ἀσπάζομαι) δείχνει πρωτίστως τήν ὀρθή πίστη, τό ὀρθό φρόνημα, τήν ὀρθή ἄποψη. Ὅλα αὐτά τά συνώνυμα σχετίζονται μέ τό δογματικό μέρος τῆς πίστης, τό ὁποῖο, ἀφοῦ δέχθηκε ἡ Ἐκκλησία ἀπό τόν Κύριο καί τούς Ἀποστόλους, τό διεφύλαξε ἀπαραχάρακτο διαμέσου τῶν αἰώνων, διατηρώντας το σωστά καί σωστά ἑρμηνεύοντάς το καί ὀρθοτομώντας το.

ΤΙ ΠΙΣΤΕΥΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΑΣ

Ὅλοι οἱ ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, ἐκφράζοντας στό θέμα αὐτό τήν ἐκκλησιαστική τους συνείδηση, προβαίνουν χωρίς περιστροφές στήν κατηγορηματική ὁμολογία ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἀποτελεῖ τή μία ἁγία, καθολική καί ἀποστολική Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ πάνω στή γῆ. Ἡ ὁμολογία αὐτή δέν ἀποτελεῖ ἐγωιστική ἀξίωση οὔτε μιά στενόκαρδη ἄποψη περί Ἐκκλησίας,

H ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΣΙΛΟΥΑΝΟ

Ὁ Θεός δέν εἶναι κομμάτι τῆς ὑλικῆς δημιουργίας γιά νά μπορέσουμε νά τόν ἀνακαλύψουμε διά τῆς ἐπιστήμης. Ἡ οὐσία Του εἶναι κάτι τελείως ἀκατανόητο γιά τόν ἄνθρωπο, ἔξω καί πάνω ἀπό κάθε τί ἄλλο. Ὁ μόνος τρόπος γιά νά Τόν γνωρίσουμε είναι

ΟΙ ΔΥΟ ΤΡΟΠΟΙ ΤΗΣ ΓΝΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Παλαιοί καί σύγχρονοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας λένε ὅτι ὑπάρχουν δύο τρόποι γνώσεως τοῦ κόσμου: Ὁ συνηθισμένος τρόπος, ὅταν ἡ γνωστική δύναμη τοῦ ἀνθρώπου στρέφεται πρός τόν ἔξω κόσμο, μέ τήν ἀναρίθμητη πολυμορφία τῶν φαινομένων του, καί γνωρίζει ὅ,τι ὑπάρχει γύρω του – αὐτήν τήν ὁδό ἀκολουθεῖ ἡ ἐπιστημονική γνώση – καί ὁ ἄλλος τρόπος, τόν ὁποῖο ἀκολούθησαν οἱ ἅγιοι τοῦ Θεοῦ, τῆς στροφῆς τοῦ νοῦ πρός τόν ἑαυτό του καί πρός τόν Θεό, ὁπότε ὁ ἄνθρωπος βλέπει ὅλο τόν κόσμο, μένοντας ἐν τῷ Θεῷ.

Ὁ μακαριστός Γέροντας Σωφρόνιος (Σαχάρωφ) μᾶς λέει σχετικά μέ τό θέμα αὐτό:

Ο AΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΗΘΗ ΓΝΩΣΗ

«Οὐδέν τῆς (ἀληθοῦς) γνώσεώς ἐστι τιμιώτερον»

Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ

Τίποτε δέν εἶναι πιό πολύτιμο ἀπό τήν γνώση, ἡ ὁποία εἶναι τό φῶς τῆς λογικῆς ψυχῆς. Ἀντίθετα ἡ ἄγνοια εἶναι σκοτάδι καί κάνει τόν λογικό ἄνθρωπο χειρότερο καί ἀπό τά ἄλογα ζῶα. Καί ὡς «γνώση» βεβαίως δέν μπορεῖ νά ἐννοεῖ κανείς τίποτε ἄλλο ἀπό τήν πραγματική γνώση τῶν ὄντων. Γιατί ἡ ψευδής γνώση εἶναι ἄγνοια μᾶλλον, παρά γνώση καί παρουσιάζει ὡς πραγματικό κάτι τό ὁποῖο εἶναι ἀνύπαρκτο.

Ὁ ἄνθρωπος ἔχει νοῦ δεκτικό τῆς γνώσεως. Ἀλλά δέν ἔχει ἀφ᾽ ἑαυτοῦ τήν γνώση καί χρειάζεται